اما به زودی قربانی معایب و از کارافتادگی های بی پایان ناشی از مرحله ساخت آن شد: ایستگاه میر دائم توسط راهبران فوق العاده مبتکری که مسئول آن بودند، تعمیر می شد (تاییدی بر مشاهدات شخصی خودم در زمان جنگ هنگامی که رانندگان کامیون با تعمیر یا اتصال قطعات مفقود یا شکسته با استفاده از بند کفش به راه خود ادامه می دادند!). امری که حکایت از این دارد که بخش نخبه و تحصیل کرده روسیه در قرن نوزده، نوعی رنسانس علمی و فرهنگی را تجربه می کرد، ولی غلبه جمعیت دهقانی و ناتوانی رژیم در ایجاد یک تحول اجتماعی دمساز با الزامات انقلاب صنعتی و سردستی اقتصاد سرمایه دارانه، مانع تکامل بیشتر و تسری رستاخیز پیش گفته به بدنه اجتماع می شد.
علی رغم رکود اقتصادی مزمن و کاهش شدید قیمت نفت به منزله اصلی ترین کالای صادراتی، همزمان با میر این کشور مشغول ساخت چند ناو هواپیمابر بود و در چندین شهر ممنوعه که درهای آنها تنها پس از فروپاشی به روی عموم باز شد، دانشمندان و تکنسین ها مشغول انجام پروژه ها و پژوهش های علمی اکثرا با مقاصد نظامی بودند. با این وصف می توان اوج و نهایت تجربه شوروی را پنجاه سال نخست آن دانست: از 1917 تا 1967 که طی آن کمونیست ها پس از شکست جنگ جهانی اول روسیه را از تجزیه و فروپاشی نجات دادند، در جنگ دوم هم با شکست دادن هیتلر، اروپا را از گلوی فاشیسم خارج کردند و در این فواصل کشور را هم صنعتی کردند.
این چنین بود که شوروی که هم و غم خود را روی رقابت تسلیحاتی با غرب گذاشته و به همین دلیل از امکان مراوده اقتصادی و علمی کافی با بقیه جهان برخوردار نبود، انقلاب دیجیتال دهه های پایانی قرن را از دست داد و مقهور پبامدهای دگرگونی های شد که در وهله اول خود مخلوق آن بود. موشه لووین مولف کتاب ارزشمند "قرن شوروی" در پایان پژوهش سترگش، با استعاره ای زیبا رخداد فروپاشی قدرتمندترین دولت جهان و صاحب یک ششم کل خشکی های جهان را تبیین می کند: "ظهور و سقوط نظام شوروی به خوبی در سرنوشت ایستگاه فضایی میر قابل خلاصه شدن است. مشکل اما این بود که در دهه های بعد رژیم با همان منطقی کار می کرد که شرایط تاریخی معین دهه بیست و سی امکان توفیق آن را فراهم کرده و ایدئولوژی به حجابی تبدیل شده بود که چشمان زمامداران را از دیدن واقعیت های تازه و تحول در شرایط تاریخی محروم می کرد.
در خلال اخبار تلویزیون ملی که در دههی هفتاد شمسی از تلویزیون پخش میشد، هر از چندگاهی خبری در مورد ایستگاه فضایی میر روسها پخش میشد که حال و روز فضانوردان و آخرین اکتشافات و وضعیت این ایستگاه را منعکس میکرد، از اینرو ایستگاه فضایی میر در تو در توی حافظهی متولدین دههی شصت، واژهی چندان غریبی نیست، از اینرو در ادامه به بررسی ۱۵ سال عمر این ایستگاه فضایی خواهیم پرداخت که به واقع فصل جدیدی را در تعامل انسان با فضا ایجاد کرد، چراکه ایستگاه فضایی میر اولین ایستگاه فضایی ماژولاری بود که در مدار زمین قرار گرفته و مامنی برای فضانوردان بود.
از جملهی قابلیتهای جالب توجه این ماژول، اضافه شدن یک داک با قابلیت اتصال با پشتیبانی از موشکهای سایوز روسیه و شاتل بوران روسی بود، هرچند شاتل بوران که توسط روسها طراحی شده بود، هیچگاه راهی ایستگاه میر نشده و اتصالی را نیز با آن برقرار نکرد. از جملهی ماژولهای دیگر اضافه شده به میر پس از الحاق Kvant-2 باید به سیستم Airlock برای تسهیل هر چه بیشتر پیادهرویهای فضایی، جتپکها برای ماژولهای سرنشیندار گردش در فضای ناسا و همچنین سیستم جدید برای تصفیه آب و تولید اکسیژن اشاره کرد. ماژولهای جدیدتر اضافه شده به بدنهی اصلی دارای قابلیتهای جدیدی بودند، بطوریکه آزمایشگاههای تحقیقاتی به همراه ماژولهای جدید به میر اضافه میشد، از اینرو روسها تغییراتی زیادی را در ماژول اولیه ایجاد نکردند.
ورنر فون براون، دانشمندان آلمانی الاصلی که پس از پایان جنگ جهانی در پروژهی آپولوی ناسا نقشی کلیدی بر عهده داشت، از جملهی اولین افرادی بود که ایدهی ساخت ایستگاه بین المللی فضایی را در دههی ۵۰ میلادی مطرح کرده بود. میر در زبان روسی به معنای صلح است، اما از آن با لفظ جهان یا روستا نیز یاد میشود، چراکه این ایستگاه فضایی، آمریکاییها و روسها را در واپسین روزهای جنگ سرد، به منظور تحقق برنامههای مشترک، در یک جبهه قرار داد. ۲۴ ژانویه ۲۰۰۱، فضاپیمای کارگوی Progress که با سوخت پر شده بود راهی میر شد و پس از اتصال به این فضاپیما با روشن کردن موتورهای خود، فرآیند خروج از مدار و سقوط کنترل شدهی این ایستگاه را در اقیانوس آرام جنوبی به پیش برد.
وضعیت به طوری آشفته شد که مدت اقامت ساکنان میر به اجبار ادامه یافت و مجبور شدند برای بازگشت کریکالیف فضانوردی که در دوران شوروی به فضا رفته بود از دولت جدید التاسی قزاقستان، مجوزهای قانونی امضا کنند زیر اینک او باید در قزاقستان فرود میآمد که این کشوری مستقل بشمار میرفت و باید ویزای ورود میداشت! گرچه تکمیل شدن میر همچنان ادامه داشت و ساخت و ساز ایستگاه به طور کامل در سال ۱۹۹۶ با اضافه شدن واحد هفتم به نام پریرودا تکمیل گردید اما در دهه ۱۹۹۰ به دلایل مختلف، پیشامدهای ناخوشایندی برای میر درست شد از آتش سوزی گرفته تا تصادف ناو باربری پروگرس با بخشی از آن.
گرچه شهروندان روسیه با جمع آوری کمکهای داوطلبانه بخش مهمی از این وجه را جمع آوری کردند اما مسئولان وقت گفتند کافی نبوده و معلوم نشد کمکهای مردمی کجا رفت! به این ترتیب در ماه اوت سال ۱۹۹۹، میر میتوان گفت به صورت غیرقانونی به حالت خاموش درآمد و بالاخره در ۲۳ مارس ۲۰۰۱، مجتمع بی نظیر میر به جو زمین برخورد کرد و ساعاتی بعد در کف اقیانوس آرام به گل نشست. همانطور که گفته شد آزمایشها در میر دامنه بسیار وسیعی داشت از جمله در مورد کشاورزی و پرورش طیور در فضا، آزمایشهای متعددی صورت گرفت که تجربههای ارزشمندی محسوب میشوند و البته برنامههای زیادی طراحی شده بود که به دلیل فروپاشی شوروی و ریزش توان انسانی و مالی، به کلی تعطیل شدند.
در سال ۱۹۹۹، ایستگاه عملاً از کار افتاد البته نه به خاطر تصادف و یا موارد اضطراری، بلکه به دلیل نداشتن بودجه! حفاظت و نگهداری آن سالانه ۲۰۰ میلیون دلار هزینه میخواست و دولت روسیه حاضر نبود چنین پولی را پرداخت کند. بطورمثال در دسامبر ۱۹۹۳، در ایستگاه میر، یک تجربه منحصر به فرد در چارچوب برنامهای با نام " زنامای" انجام شد: برنامهای که با استفاده از سکوهای بازتابنده بخشی از زمین را با نور خورشید روشن کردند. میر در زمان خود نخستین ایستگاه فضایی جهان به شمار میرفت که دارای واحدهای مختلف با مأموریتهای گوناگون بود و نخستین سازهای به شمار میرفت که واحدهای متعدد آن در مدار زمین پیکرهبندی شده بودند.
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ یکتاس خاص
